Als ik één trend uit de geschiedenis zou mogen wissen…

…dan zou het de trend zijn waarin kinderen steeds vroeger moesten presteren.

In ruim vijfendertig jaar kinderopvang heb ik heel wat pedagogische stromingen voorbij zien komen.

Ik zag het onderwijs langzaam veranderen.

Van ontdekken naar toetsen.

Van spelen naar presteren.

Ik groeide zelf op in de jaren zeventig en tachtig.

De kleuterschool draaide toen nog om spelen.

Niet omdat leren onbelangrijk was.

Maar omdat spelen de manier wás waarop jonge kinderen leerden.

Met blokken.

Met zand.

Met verf.

Met fantasie.

En achteraf weten we inmiddels dat daar helemaal niets mis mee was.

Integendeel.

Onderzoek laat al jaren zien dat jonge kinderen zich juist via spel ontwikkelen. Niet alleen cognitief, maar ook sociaal, motorisch en emotioneel.

En toch…

langzaam maar zeker veranderde de wind.

Het schoolse leren kreeg steeds meer ruimte.

Ik zie Moos nog zitten.

De eerste schoolweek begon vol enthousiasme.

Maar op vrijdag was daar weinig meer van over.

Hand in hand liepen we naar de auto.

Moos was stil.

Geconcentreerd zette hij zijn voetjes neer, alsof hij vooral niet op de voegen tussen de stoeptegels wilde stappen.

Ik opende het portier.

Hij keek me aan.

‘Zo… nu ben ik klaar met school hè mama?’

‘Het was wel goed zo hoor.’

Mijn moederhart brak.

Voor me stond geen kleuter die moe was van een drukke week.

Ik zag een jongetje van vier dat zijn plezier al kwijt was.

Hij klom op zijn stoelverhoger achter in de auto.

De rit naar huis verliep bijna helemaal in stilte.

Die maandag stond ik om negen uur ‘s morgens bij de directeur van de vrijeschool.

Na een prettig gesprek mocht Moos de volgende dag een ochtend meedraaien.

Gewoon om te kijken of er een klik was.

Over die klik heeft nooit enige twijfel bestaan.

Hij huppelde naar de auto.

Tijdens de rit naar huis vertelde hij honderduit.

Over een enorme berg van kratjes.

Over verven met water.

Over hutjes op het schoolplein.

En over een grote zand-waterplek waar je rivieren kon bouwen.

Het hoopje zand dat uit zijn schoenen viel…

vertelde de rest van het verhaal.

En eigenlijk is dat de rest van zijn schooltijd ook gebleven.

Hij maakte vrienden.

Ging iedere ochtend met plezier naar school.

En dat rekenen…

dat lezen…

dat schrijven…

Dat heeft hij allemaal geleerd.

Vanuit spel.

Vanuit verwondering.

Via een andere aan vlieg route.

Een route die voor mijn kinderen zorgde voor een zachte landing.

Vandaag studeert Moos aan de universiteit.

Jip rondde haar hbo af.

En juist zij zijn voor mij het bewijs dat spelend leren geen achterstand oplevert.

Integendeel.

Soms is spelen misschien wel de kortste weg naar leren.

Ze zijn er allebei gekomen. Alleen spelenderwijs